Síðasti staðurinn sem var heimsóttur á Austurlandi nú í sumarlok var Bæjargerði í landi Sleðbrjóts í Jökulsárhlíð. Bærinn var í hvammi sem ýmist var nefndur Neðstidalur eða Bæjargerðisdalur, á bakka Jökulsár. Um hann þegja heimildir að mestu þunnu hljóði og eru minjarnar því besti vitnisburðurinn um búskap á þessum stað. Töluverðar minjar eru í hvamminum, umfangsmiklir túngarðar, óljós minjaþyrping á árbakkanum og stakar minjar á nokkrum stöðum.
Jökulsá hefur verið aðgangshörð á þessum slóðum og ljóst er að hún hefur þegar brotið mikið land Í Bæjargerðisdal. Þegar núverandi árbakki er borinn saman við loftmyndir sem teknar voru af staðnum fyrir um 50 árum má sjá að á tímabilinu hefur áin brotið a.m.k. 20 m framan af bakkanum, einmitt þar sem minjarnar eru. Á eldri loftmyndunum sjást jafnframt mun umfangsmeiri leifar af líklegu landbroti úti í ánni (sjá merkingar á loftmynd) sem benda til að undirlendi hafi verið talsvert meira á fyrri öldum.
Við rannsóknirnar nú í ágúst voru minjar á svæðinu mældar upp og borkjarnasýni tekin. Að auki var þess freistað að kanna rofabarðið við ána. Til að slíkt sé gerlegt þurfa skilyrði að vera ákjósanleg og lítið vatn í ánni, svo sniðin séu sýnileg og hægt sé að vinna neðan við rofabarðið, en einmitt þannig aðstæður voru fyrir hendi þegar staðurinn var heimsóttur nú á dögunum. Þá var um sjö m kafli af sniðinu hreinsaður að fullu og nákvæmar sniðteikningar gerðar af jarðvegs-, gjósku- og mannvistarlögum. Auk þess var stærri hluti rofabarðsins kannaður eftir því sem færi gafst og tvö svæði til viðbótar hreinsuð upp og mynduð.
Í sniðinu sáust margvíslegar mannvistarleifar, m.a. ummerki um veggi og torfhrun og önnur mannvistarlög. Annars staðar sáust einnig þykk kolalög og linsur úr öskuhaugi á einum stað í sniðinu var niðurgrafin hola greinileg, full af grjóti og kolum. Öll mannvistarlög sem skoðuð voru í sniðinu voru frá fyrstu öldum byggðar, en gjóskulag frá Heklu sem féll árið 1158 var áberandi í sniðinu og innsiglaði allar þær minjar sem þar voru kannaðar.
Ljóst er talsvert hefur gengið á minjarnar í Bæjargerði og brýnt er að rannsaka þær frekar á næstu árum áður en þær skemmast frekar. Leiðangursfólk vonast til að unnt reynist að afla frekari rannsóknarstyrkja svo hægt verði að halda rannsóknum þar áfram á næstu árum.

Óvenjumargir þeirra bæja sem kannaðir hafa verið á Austurlandi að undanförnu bera kvenmannsnöfn, s.s. Valgerðarstaðir, Þorgerðarstaðir og nú síðast Guðrúnar- eða Goðrúnarstaðir í landi Rauðholts. Ekki er ljóst hvort tilviljun ein ræður þar ferðinni eða hvort Austfirðingar hafi verið óvenju duglegir að kenna bæi við konur.

Goðrúnarstaða er fyrst getið í rituðum heimildum í máldaga Vallarneskirkju frá árinu 1541, en af textanum verður ekki ráðið hvort bærinn var þá í byggð. Ólafur Olavíus nefnir staðinn í Ferðabók sinni síðla á 18. öld og telst hann þar til fornra eyðibýla.

Túnið á Goðrúnarstöðum er um tveir hektarar að stærð og virðist þokkalegt að gæðum. Um mitt túnið rennur lítill bæjarlækur, Goðrúnarstaðalækur, og í næsta nágrenni eru góðar engjar. Ýmislegt bendir því til þess að á bænum hafi verið búið með nokkrum myndarbrag um skeið.

Í túninu er greinilegur bæjarhóll og á honum fornleg bæjartóft sem tekinn var könnunarskurður í. Skurðurinn sýndi a.m.k. þrjú byggingarstig og ljóst að byggingin hefur tekið einhverjum breytingum í gegnum tíðina. Elstu mannvistarleifarnar virðast vera frá því skömmu eftir að landnámslagið féll en þær yngstu eru yfir gjóskulagi úr Kötlugosi sem féll árið 1262. Það bendir til þess að Goðrúnarstaðir hafi a.m.k. verið í byggð fram eftir 13. öld eða jafnvel fram á þá 14. Bærinn virðist hins vegar vera farinn í eyði á 15. öld þegar gjóska úr Veiðivötnum féll, enda sáust engin merki um endurbætur eða mannvist ofan við gjóskulagið.

Nokkru norðan við Bóndastaði í Hjaltastaðaþinghá leynast lágreistar tóftir undir háum hamri sem nefnist Valhnjúkur. Staðurinn dregur nafn sitt af klettinum og er ýmist nefndur Valhnjúksstaðir eða Valhnjúksgerði.
Túnið er lítið og afmarkað með túngarði. Innan hans má greina aflanga bæjartóft og fleiri tóftir á a.m.k. tveimur stöðum. Fyrstu niðurstöður úr borkjarnasýnatöku og könnunarskurði benda til þess að búseta á staðnum hafi hafist mjög snemma, líklega strax á landnámsöld.
Í könnunarskurðinum komu fram tvö byggingarstig. Bæði eru eldri en gjóskulag úr Heklu frá árinu 1158. Valhnjúksstaðir virðast því vera komnir í eyði um miðja 12. öld. Svæðið hefur vafalítið verið nýtt áfram til beitar og skepnuhalds, en ekkert bendir til þess að þar hafi nokkru sinni verið búið aftur.
Löngu síðar fékk staðurinn annað hlutverk. Efst á svæðinu, upp við klettavegginn, var reistur stekkur, líklega á árunum 1840–1873 þegar Aðalborg Jónsdóttir bjó á Bóndastöðum. Stekkurinn var í það minnsta kenndur við hana og nefndur Aðalborgastekkur.
Gamli þjóðvegurinn lá áður fram hjá Valhnjúksstöðum og við lagningu hans var hluta túngarðsins rutt út. Að öðru leyti eru minjarnar að mestu óraskaðar, þótt sumar þeirra séu nú að mestu hlaupnar í þúfur og ógreinilegar.